Миңдеген жылдар бою калыптанган маданият, салт-санаа, коомдук мурас, оозеки баяндоо өнөрү жана терең тарыхый тажрыйба менен байыган түрк ашканасы дүйнөгө өзүнүн өзгөчө гастрономиялык дүйнөсүн таанытууну улантууда.
Түрк ашканасы жумалыгы жыл сайын 21–27-май күндөрү Түркияда жана дүйнөнүн ар кайсы бурчтарында Түркиянын биринчи айымы Эмине Эрдоган айымдын колдоосу алдында өткөрүлөт.
Түрк Ашканасы Жумалыгы — түрк кулинардык мурасын даңазалаган маданий иш-чара 2026-жылы бешинчи жолу уюштурулат. Бул жылдын негизги темасы — «Мурас Дасторкону» (Bir Sofrada Miras). Теманын өзөгү — тамактын баалуулугу анын даамында гана эмес, анын артындагы тарыхта, эскерүүлөрдө, маданиятта, салттарда жана жалпы мураста экенин көрсөтүү. Уюштуруучулар тамак адамдарды бириктирген руханий жана маданий көпүрө экенин баса белгилешет.
Түркия Республикасынын Маданият жана Туризм Министрлиги Түрк Ашканасы Жумалыгы – 2026нын расмий темасын жарыялады. 2026-жылдын 21–27-май күндөрү өтө турган бул иш-чаралар Түркия боюнча, ошондой эле чет өлкөлөрдөгү түрк элчиликтеринде жана маданий борборлорунда уюштурулат. Бул жылы түрк ашканасы жөн гана тамактардын жыйындысы катары эмес, кылымдар бою көчүп-конуу, салт-жөрөлгөлөр, жамааттык эмгек жана дасторкон маданияты аркылуу калыптанган жандуу маданий мурас катары сунушталат.
Теманын негизги урааны мындай деп айтылат:
«Дасторкон — биримдиктин эң байыркы тили. Тамак адамдарды убакыт аркылуу байланыштырат».
Бул тема үч негизги түшүнүк аркылуу ачылып берилет:
• Диалог — дасторкон ар кыл доорлор менен маданияттарды бириктирген орток мейкиндик катары;
• Өзгөрүү жана улануу — муундан муунга, рецепттен рецептке өтүп келген кулинардык эстутум;
• Архив — күн сайын дасторкондо кайра жаралып турган, жазылбаган тарыхтын эң ишенимдүү сактагычы болгон ашкана.
Майрамдык иш-чаралар «жандуу мурасты даам татуу» идеясына арналат жана Түркияда да, чет өлкөлөрдө да түрк элчиликтеринин жана өкүлчүлүктөрүнүн колдоосу менен өткөрүлөт. Программага төмөнкү иш-чаралар кирет:
• Орто дасторкондогу кечки тамактар — биримдикти жана чогуу отурууну даңазалаган узун дасторкон форматындагы иш-чаралар;
• Ашпозчулардын кызматташуусу — түрк жана эл аралык ашпозчулардын биргелешкен кечки тамактары аркылуу маданияттар аралык гастрономиялык диалог түзүү;
• Салттуу ыкмаларды көрсөтүү — юфка жаюу, жай бышыруу (кешкек, тандыр) жана ачык отто тамак даярдоо боюнча мастер-класстар;
• «Даамдар сандыгы» — тарыхый рецепттерди, азыктарды жана тамак жасоо ыкмаларын тааныштырган көчмө кулинардык архив жана дегустациялар;
• «Жандуу рецепттердин талаа архиви» — көчүп-конуу жана аймактык өзгөчөлүктөрдүн таасири менен калыптанган тамактарды документтештирүү долбоору.
Башкы тамактар
Бул жылы өзгөчө көңүл түрк маданиятынын жана ашканасынын байлыгын чагылдырган салттуу тамактарга бурулат.
• ЮНЕСКОнун тизмесине кирген Кешкек — буудай менен эттен жай бышырылган тамак — биримдиктин жана жамааттык эмгектин символу.
• Баклава — устачылыктын жана салттардын муундан муунга өтүшүнүн белгиси.
• Манты (түрк чүчпарасы) — көчүп-конуу жана саякат темаларын чагылдырат.
• Долма — бирдиктүү кулинардык маданияттагы ар түрдүүлүктү көрсөтөт.
• Халва — тилектештиктин, эскерүүнүн жана колдоонун символу.
